Berichten

Zand in de portugeesjes!

Afbeelding
Als men in het Frans zegt dat iemand des portugaises ensablées heeft, dat wil zeggen: zand in zijn portugeesjes heeft, bedoelt men dat zo iemand niet goed hoort of niet goed luistert. Une Portugaise is een Portugese, derhalve staan Portugese dames blijkbaar model voor een slecht functionerend gehoor. Dat klinkt raadselachtig. Nationaliteiten staan wel vaker model voor bepaalde eigenschappen: Belgen zijn dom, Britten zijn arrogant, Nederlanders zijn gierig, Schotten zijn ook gierig en Italianen zijn spaghettivreters, enzovoorts, enzovoorts. Allemaal mooi en aardig maar wat hebben Portugezen met oren te maken?
Het zit 'm blijkbaar in de vorm van het land. Zoals Italië het Land van de Laars wordt genoemd omdat de het schiereiland de vorm heeft van een hoge laars, zo lijkt Portugal vanuit de ruimte bezien (of in een atlas) op een oor. Als één nationaliteit om een scherp gehoor bekend zou moeten staan, dan wel de Portugezen, en indien dat niet zo is, indien zij juist erg slecht horen…

De brombeer uit het braambos

Afbeelding
Als Nederlanders een brombeer tegenkomen in het bos, zijn ze bang om te worden opgegeten. Denen zijn Vikingen en voor de duvel niet bang, dus zeker niet voor een brombeer. Voor hen is een brombæreen delicatesse. Het is namelijk een braambes, een donkerblauwe vrucht die vers kan worden gegeten en  vaak in bramenjam wordt verwerkt. Een beer is voor een Deen een bjørn, een brommende beer een grusende bjørn. Maar ... hoe noemen Denen een menselijke brombeer, zo'n vervelende knorrepot,iezegrim of mopperkont die op alles en iedereen wat heeft aan te merken? Zo iemand heet in het Deens een brokkehoved. Een bromfiets bromt volgens de Denen niet, want hij wordt door hen een knallert genoemd. Die gekke Denen toch ...
brombær
                * sort, hindbærlignende frugt fra brombærbusken bjørn
                * stort rovdyr med en tyk, langhåret pels og store labber med skarpe kløer                 EKSEMPLER:  stærk som en bjørn
Veel beren zijn groot en woest (een beer van een vent is geen …

Sprekende vingers, fluisterende vogeltjes

Afbeelding
Mon petit doigt m'a dit (expression)
   * Avoir des soupçons
In het Frans wordt de uitdrukking gebruikt om (met name) kleine kinderen te vertellen dat men weet dat zij stiekem kattenkwaad hebben uitgehaald. Het schijnt dat men 'doigt' wel heeft gelezen als een verbastering van 'Dieu'; de uitdrukking zou dan verwijzen naar de bekende opvatting dat God alles ziet (*1). Waarschijnlijker is echter dat petit doigt gewoon verwijst naar de kleine vinger, de pink. Ouders vertellen vaak dat ze aanvoelen wat hun kinderen van plan zijn of reeds hebben uitgespookt, hun vingertoppen fluisteren als het ware alle geheime plannen in hun oor. Het topje van de kleinste vinger past daarbij het best in de oorholte. Al waren de stiekeme kinderen nog zo snel, het vingertopje vertelt het wel ...
Maar hoe zeg je dit eigenlijk in het Nederlands? Vandenberghe vertaalt de uitdrukking met De kaboutertjes hebben me dat verteld (*2), een uitdrukking die ik niet ken en ook onbekend was aan twee …

Rollende matten, poetsende platen

Afbeelding
Je matten rollen: Een uitdrukking die veel Nederlanders met de ogen zal doen rollen. Matten rollen? Waarom? De uitdrukking schijnt wel degelijk ooit gangbaar te zijn geweest in het Nederlands. Stoet geeft als verklaring 'weggaan, zijne biezen pakken’, en vermeldt ook diverse vindplaatsen, de meeste daarvan echter daterend van de 18de of begin 19de eeuw (*1). 

Zijn biezen pakken is inderdaad de meest gangbare uitdrukking.Ertussenuit muizenhoor ik ook regelmatig, maar dat heeft de bijbetekenis van 'stiekem’, iets wat de matten en de biezen volgens mij niet hebben. Ook leuk: De plaat poetsen, de bijbetekenis is hier eveneens: stiekem, heimelijk vertrekken. De uitdrukking betekende oorspronkelijk deserteren. Soldaten zonderden zich af onder het voorwendsel dat ze de kolf van hun musket in alle rust wilden poetsen, en keerden dan niet meer terug (*2).
In Vlaanderen hoor je de uitdrukking 'matten rollen’ vooral in de gebiedende wijs: Rol je matten! Met name als aansporing gericht …

Hitchcock

Afbeelding
HITCHCOCK (20112, Sacha Gervasi)
A screen adaptation of Steven Rebello’s non-fiction book Alfred Hitchcock and the making of Psycho (1990). The movie covers a brief but crucial part in the famous director’s life and career in which he made a daring career movie and saved his mariage with his partner and creative partner Alma Reville.

In 1959 Alfred Hitchcock was one of the world’s most famous movie directors, but some of latest projects had generated mixed comments. Most people saw Hitchcock as a director of elegant and sophisticated spy thrillers and when he declared that his next movie would be an adaptation of Robert Bloch’s Psycho, a horror novel based on the life of real-life murderer Ed Gein, the people around him were shocked. Even his wife and live-long creative partner Alma had doubts about it. But Hitch simply wouldn’t give up the idea of making a horror movie about a voyeuristic serial killer with Oedipal obsessions. Eventually he would put virtually everything he had in je…

A Dandy in Aspic - When Leonardo was gone ...

Afbeelding
A DANDY IN ASPIC When Leonardo was gone ...
Dir: Anthony Mann, Laurence Harvey - Cast: Laurence Harvey (Eberlin), Tom Courtenay (Gatiss), Mia Farrow (Caroline), Harry Andrews (Frazer), Peter Cook (Prentiss), Lionel Stander (Sobakovitch), Per Oscarsson (Pavel), Barbara Murray (Miss Vogler)
This was Anthony Mann's final directional job; he died of a heart attack during production and the movie was finished by the film's star, Laurence Harvey. It was based on a novel with the same title by Derek Marlowe, who also scripted, but later fell out with Harvey (*1).
It's a Cold War thriller, offering a grim and bleak image of intelligence work, closer to John Le Carré than to James Bond. The premise is somewhat daring, as the movie's protagonist is a Russian counter-intelligence agent who has ensconced himself within British intelligence under the name of Eberlin. He has lost interest in the job and therefore wants to go back to his home country, but The Russians won't allow h…

Le Pacha

Afbeelding
Le Pacha
1968 - Dir: Georges Lautner - Cast: Jean Gabin (Commissaire Joss, Le Pacha), André Pousse (Quinquin), Robert Dalman (Inspecteur Gouvion), Dany Carrel (Nathalie), Jean Gaven (Marc), Maurice Garrel (Brunet)

I continued my journey through French cinema history with this police-gangster movie starring a 64-year old Jean Gabin as a police officer who discovers that his colleague and best friend, who has committed suicide (or was murdered) was a 'dirty cop'; in order to clean the person's name, Gabin becomes more than a bit dirty himself.

The film opens with an ingenious robbery, ending in slaughter, with the criminal mastermind killing all of his partners in crime. It's a well-conceived, protracted sequence, clearly influenced by the works of Jean-Pierre Melville, but unfortunately the rest of the film is not on the same level. The premise of the police commissioner who wants to settle (and cover up) a few things in the last months before his retirement, is interestin…